Τι είναι τα “μπλοκάκια” (Σύμβαση Ανεξάρτητων Υπηρεσιών) και πότε υποκρίπτεται εξηρτημένη εργασία

0
552
Σύμβαση ανεξαρτήτων υπηρεσιών (τα ονομαζόμενα μπλοκάκια), στην οποία δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του εργατικού δικαίου, υπάρχει, όταν ο εργαζόμενος παρέχει έναντι αμοιβής τις υπηρεσίες του, χωρίς να υπόκειται στον έλεγχο και την εποπτεία του εργοδότη και να είναι υποχρεωμένος να συμμορφώνεται προς τις εντολές και οδηγίες αυτού, ιδίως ως προς τον τρόπο και τον χρόνο παροχής των υπηρεσιών του.
Στην πράξη όμως πολλές φορές ενώ στη σύμβαση προσδίδεται από τα συμβαλλόμενα μέρη ο χαρακτηρισμός αυτής των ανεξαρτήτων υπηρεσιών, ο εργαζόμενος παρέχει την εργασία του έναντι μισθού υποβάλλεται σε νομική και προσωπική εξάρτηση από τον εργοδότη, που εκδηλώνεται με το δικαίωμα του τελευταίου να ασκεί εποπτεία, να ελέγχει την εργασία που παρέχει ο εργαζόμενος, δίνοντας σε αυτόν οδηγίες ως προς την εκτέλεση και την οργάνωσή της και να καθορίζει τον τόπο, τον χρόνο, τον τρόπο και την έκταση της παροχής της εργασίας, κατά τρόπο δεσμευτικό για τον εργαζόμενο, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να υπακούει και να ακολουθεί τις οδηγίες του εργοδότη.
Τα ανωτέρω ποιοτικά στοιχεία, χαρακτηρίζουν την σχέση της εξαρτημένης εργασίας για την οποία εφαρμόζονται υποχρεωτικά οι διατάξεις της Εργατικής Νομοθεσίας.
Στις περιπτώσεις αυτές ο χαρακτηρισμός της σύμβασης ως ανεξαρτήτων υπηρεσιών, προσδίδεται από τον εργοδότη και τον εργαζόμενο (ο οποίος τις περισσότερες φορές αναγκάζεται διότι έχει ανάγκη να εργασθεί, ακόμα και να προβεί σε έναρξη δραστηριότητας ελεύθερου επαγγελματία) με σκοπό να καταστρατηγηθούν οι προστατευτικές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας περί κατώτατων μισθών και ημερομισθίων, ανώτατων χρονικών ορίων εργασίας, ελάχιστης ανάπαυσης του μισθωτού κ.λ.π.
Με αυτόν τον τρόπο για μία μερίδα εργαζομένων το επίπεδο των μισθών και των ημερομισθίων είναι κατώτερα ακόμα και από τα νομοθετικώς καθοριζόμενα, ενώ σε αυτούς τους εργαζόμενους δεν χορηγούνται ημέρες αδείας, δεν καταβάλλονται αποδοχές αδείας, επίδομα αδείας, δώρα εορτών κ.λ.π.
Η κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι θα καταπολεμήσει αποφασιστικά τα παραπάνω φαινόμενα, μέσω νομοθετικών ρυθμίσεων και εντατικοποίησης των ελέγχων προς την κατεύθυνση της εφαρμογής των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας σε όλους τους εργαζόμενους που εργάζονται με καθεστώς που στην ουσία υποκρύπτει εξαρτημένη εργασία.
Το νομοθετικό πλαίσιο που ισχύει σήμερα έχει καταργήσει την υποχρέωση υποβολής της σύμβασης ανεξαρτήτων υπηρεσιών στο ΣΕΠΕ (άρθρο 1 Ν.3846/10).
Σύμφωνα με την διάταξη τεκμήριο ότι υποκρύπτει σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, αποτελεί το γεγονός ότι η εργασία παρέχεται αυτοπροσώπως, αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στον ίδιο εργοδότη για εννέα (9) συνεχείς μήνες.
Ο χαρακτηρισμός της συμβατικής σχέσης γίνεται μετά από εκτίμηση όλων των συγκεκριμένων περιστάσεων και στοιχείων, για να κριθεί σε τι απέβλεψαν στην πραγματικότητα οι συμβαλλόμενοι και με ποια νομική σχέση συνδέεται ο εργαζόμενος με τον εργοδότη του, ανεξάρτητα από το νομικό χαρακτήρα που έδωσαν τα συμβαλλόμενα μέρη στη συνδέουσα αυτά σχέση.
Για παράδειγμα δεν νοείται σύμβαση ανεξαρτήτων υπηρεσιών όταν ο εργοδότης καθορίζει καθημερινά το ωράριο του εργαζόμενου, δίνει οδηγίες για τον τρόπο εκτέλεσης της εργασίας, και σε κάθε περίπτωση ασκεί έναντι αυτού το διευθυντικό δικαίωμα.
Αναμένονται άμεσα, νομοθετικές ρυθμίσεις για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Βασίλης Τραϊανόπουλος
Επιθ. Εργασιακών Σχέσεων